Xem Ngay

Bài Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm Ngữ Văn Lớp 8

HocNhanh.vn
Ngữ Văn 8 Bài Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Nhằm giúp các bạn có một cẩm nang ngữ văn Tốt nhất, Học tốt ngữ văn, Trước hết các bạn cần soạn bài học trong Môn Ngữ Văn. Nay chúng tôi xin tổng hợp kiến thức Ngữ Văn Lớp 8, Mỗi Bài có 2 dạng để các bạn lựa chọn, Các bạn rê chuột xuống dưới để xem dạng 1 và dạng 2.


                                                                  dạng 1 

LUYỆN NÓI: KỂ CHUYỆN THEO NGÔI KỂ
KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM

1. HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ Ở NHÀ
a) Ôn lại những kiến thức và kĩ năng về ngôi kể
- Kể theo ngôi thứ nhất là gì? Kể theo ngôi thứ ba là gì? Mỗi loại ngôi kể này có thế mạnh như thế nào?
- Em đã được đọc những văn bản nào có cách kể theo ngôi thứ nhất, văn bản nào có cách kể theo ngôi thứ ba?
- Em đã gặp trong văn bản nào sự thay đổi ngôi kể? Tại sao lại phải thay đổi ngôi kể?
Gợi ý:
Ngôi kể là vị trí giao tiếp mà người kể sử dụng để kể chuyện. Ngôi kể thường được thể hiện ra bằng nhân xưng trong lời kể. Có khi người kể kể theo ngôi thứ nhất - xưng "tôi" (Tôi đi họcTrong lòng mẹ,…) ; có khi kể theo ngôi thứ ba - dấu mình đi, không trực tiếp lộ diện nhưng thực ra đã có mặt ở khắp nơi để chứng kiến và kể lại chuyện, kể như nhân vật tự kể, kể như "người ta kể" (Tức nước vỡ bờChiếc lá cuối cùng,…). Ngôi kể thứ ba cho phép người kể tự do hơn trong việc chứng kiến, biết và kể lại mọi chuyện. Ngôi kể thứ nhất (tôi) không thể tự do như ngôi kể thứ ba, người kể dưới hình thức nhân xưng "tôi" chỉ kể những gì "tôi" biết, "tôi" chứng kiến. Tuỳ theo từng trường hợp với dụng ý khác nhau, người ta có thể thay đổi ngôi kể để tạo ra màu sắc cá thể hoá, linh hoạt trong lời kể, điểm nhìn,…
b) Chuẩn bị ở nhà
- Kể lại đoạn trích sau theo lời kể của chị Dậu - ngôi kể thứ nhất:
Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn:
- Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh được một lúc, ông tha cho!
- Tha này! Tha này!
Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch rồi lại sấn đến để trói anh Dậu.
Hình như tức quá không thể chịu được, chị Dậu liều mạng cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
Cai lệ tát vào mặt chị một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh anh Dậu.
Chị Dậu nghiến hai hàm răng:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa. Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện chạy không kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất, miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu.
Người nhà lí trưởng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh chị Dậu. Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay được gậy của hắn. Hai người giằng co nhau, du đẩy nhau, rồi ai nấy đều buông gậy ra, áp vào vật nhau. Hai đứa trẻ con kêu khóc om sòm. Kết cục anh chàng “hầu cận ông lí” yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Gợi ý:
- Thay đổi nhân xưng trong lời dẫn, lời thoại có thể giữ nguyên; thay đổi nhân xưng đối với anh Dậu (có thể thay bằng “nhà tôi”, ví dụ: Cai lệ tát vào mặt tôi một cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào cạnh nhà tôi.”); thay đổi một số từ ngữ trong lời dẫn thoại, ví dụ: “Tức quá, không thể chịu được, tôi liều mạng cự lại:”. Thay đổi chi tiết miêu tả, biểu cảm, ví dụ:
Tên người nhà lí trưởng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh tôi. Nhanh tay, tôi nắm ngay được gậy của hắn. Tôi giằng co, du đẩy với hắn, rồi buông gậy ra, áp vào vật nhau với hắn. Hai đứa con tôi kêu khóc om sòm. Cuối cùng, hắn bị tôi túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào ra thềm.
- Viết ra thành văn bản toàn bộ lời kể, tập kể nhiều lần ở nhà.
2. Kể lại câu chuyện trên trước lớp theo sự chuẩn bị ở nhà
- Chú ý điều chỉnh giọng nói cho phù hợp với ngôi kể, nhất là lời thoại;
- Nhấn mạnh các yếu tố miêu tả và biểu cảm theo ngôi thứ nhất.


Dạng 2

bài kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm
I. Chuẩn bị ở nhà
1. Ôn tập về ngôi kể.
a. Kể theo ngôi thứ nhất là kể như thế nào? Như thế nào là kể theo ngôi thứ ba? Nêu tác dụng của mỗi loại ngôi kể.
- Kể theo ngôi thứ nhất là người kể xưng tôi trong câu chuyện. Kể theo ngôi này, người kể có thể trực tiếp kể ra những gì mình đã nghe, đã thấy, đã trải qua, những suy nghĩ, tình cảm của mình.
Kiểu kể này tăng tính chân thực, thuyết phục như là sự việc có thật.
- Kể theo ngôi thứ ba là người kể tự giấu mình đi, gọi tên các nhân vật bằng tên gọi của chúng. Cách kể này giúp người kể có thể kể một cách linh hoạt, tự do những gì đã diễn ra với nhân vật.
b. Lấy ví dụ về cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất và ngôi thứ ba.
- Kể theo ngôi thứ nhất:
“Tôi đi chơi cùng với anh Tuấn. Hai an hem đang tung tăng nhảy như sáo trên con đường làng thì nghe thấy tiếng kêu cứu ở ngoài bờ sông:
- Bà con ơi, có người chết đuối:
Anh Tuấn bảo tôi:
- Chúng mình ra xem sao đi.
Ra đếnn nơi thì có một cậu bé trạc 10 tuổi đang đứng kêu khóc ầm ĩ vì có đứa em ngã xuống sông.
Anh tôi liền cởi áo nhảy xuống cứu em bé”.
- Kể theo ngôi kể thứ ba:
“Anh Tuấn và cậu Tú cùng đi chơi với nhau. Hai anh em đang tung tăng vừa đi vừa nhảy như sáo trên con đường làng. Bỗng có tiếng người kêu cứu ngoài bờ sông:
- Bà con ơi, có người chết đuổi.
Ngay lúc đó anh Tuấn và cậu Tú cùng ra bờ sông xem sao.
Ra đến bờ sông, thấy một em bé đang kiệt sức không bơi được. Anh Tuấn liền cởi áo nhảy xuống  sông bơi ra cứu đứa bé”.
c. Tại sao người ta phải thay đổi ngôi kể?
Tùy theo một cốt truyện cụ thể, với những tình huống cụ thể mà người viết lựa chọn ngôi kể cho thích hợp. Có thể trong một truyện người viết dùng ngôi kể khác nhau để soi chiếu vào sự việc, hoặc nhân vật bằng các điểm nhìn khác nhau nhằm tăng thêm tính sinh động, phong phú khi miêu tả sự việc và con người.
2. Lập dàn ý kể chuyện:
Đoạn đoạn văn trong SGK và lập dàn ý kể chuyện theo ngôi thứ nhất của chị Dậu:
Nội dung của đoạn văn trên có các yếu tố:
a. Câu chuyện kể về việc bọn cai lệ vào nhà chị Dậu quát nạt, hành hạ anh Dậu. Chuyện được kể theo ngôi thứ ba.
b. Yếu tố biểu cảm được thể hiện ngay trong các câu đối thoại của chị Dậu đối với bọn cai lệ: Lúc đầu thì van xin, xưng “cháU” với cai lệ; tiếp đến chị bị đánh không chịu nổi thì lại xưng “tôi” với chúng, khi thể hiện lòng căm uất thì xưng “mày tao” với chúng.
Ở đây ta thấy tính phong phú trong ngôn ngữ của người Việt Nam hiện rất rõ qua lời xưng hô để tỏ rõ thái độ (lễ độ, coi thường, căm ghét, uất giận) qua đại từ nhân xưng: “cháu, tôi, tao”).
c. Các yếu tố miêu tả thể hiện trong đoạn văn đã được kết hơp với biểu cảm qua các câu nói của chị Dậu:
- “Cháu van ông, nhà cháu vừa tỉnh được một lúc, ông tha cho”.
- “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ”.
- “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem”.
Qua các câu nói trên ta thấy hình ảnh, thái độ của chị Dậu hiện ra trong từng câu nói. Trong những trường hợp như thế tác giả thường nhập vào nhân vật mà biểu lộ tình cảm của mình một cách gián tiếp.
II. Luyện nói trên lớp.
Em đóng vai chị Dậu, kể lại câu chuyện theo đoạn văn trên.
“Bực quá, mặt tôi tái xám, đặt vội con bé xuống, chạy đến nắm lấy tay tên cai lệ mà van xin:
- “Cháu van ông, nhà cháu vừa tỉnh được một lúc, ông tha cho”.
Hắn ra bộ hách dịch, vừa nói như quát: “tha này, tha này”, vừa bịch luôn vào ngực tôi mấy cái thật đau, rồi sấn đến định trói chồng tôi.
Tức không chịu được nữa, tôi chăng nghĩ gì đến thân phận mình, con giun xéo mãi cũng quằn, tôi liền cự lại:
- Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!
Ngay lúc ấy, tên cai lệ nhảy sấn đến tát vào mặt tôi một cái đánh bốp, rồi cứ ngang nhiên xăm xăm định trói chồng tôi.
Không còn kìm nén nỗi cơn thịnh nổ, tôi nghiến hai hàm răng lại, nói như quát:
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Nói xong, tôi túm lấy cổ hắn, dúi ra cửa. Một thằng nghiện với cái sức lẻo khẻo không chống lại được sức xô đẩy của tôi, hắn ngả chỏng quèo trên mặt đất. Thế mà mồm nó vẫn lảm nhảm thét trói vợ chồng tôi”.

0 Nhận xét