Xem Ngay

Bài Ôn tập phần Văn Ngữ Văn 7

HocNhanh.vn
Ngữ Văn 7 Bài Ôn tập phần Văn 
Nhằm giúp các bạn có một cẩm nang ngữ văn Tốt nhất, Học tốt ngữ văn, Trước hết các bạn cần soạn bài học trong Môn Ngữ Văn. Nay chúng tôi xin tổng hợp kiến thức Ngữ Văn Lớp 7, Mỗi Bài có 2 dạng để các bạn lựa chọn, Các bạn rê chuột xuống dưới để xem dạng 1 và dạng 2.

Dạng 1
ÔN TẬP PHẦN VĂN
1. Lập bảng danh mục nhan đề các văn bản tác phẩm (hoặc đoạn trích) đã được đọc – hiểu trong cả năm học.
Gợi ý: Nhớ lại các tác phẩm đã học, đối chiếu với phần Mục lục trong trang cuối của SGK để có được một bảng thống kê đầy đủ và chính xác.
2. Chú ý xem lại các định nghĩa về:
- Ca dao, dân ca (xem trong bài 3).
- Tục ngữ (xem trong bài 18).
- Thơ trữ tình (xem trong bài 5, 7, 8).
- Thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật (xem trong bài 5).
- Thơ ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật (xem trong bài 5).   
- Thơ thất ngôn bát cú (xem trong bài 8).
- Thơ lục bát (xem trong bài 6).
- Thơ song thất lục bát (xem trong bài 7).
- Phép tương phản và phép tăng cấp trong nghệ thuật (xem trong bài 26).

3. Những tình cảm, những thái độ thể hiện trong các bài ca dao, dân ca đã được học: 
- Tình cảm gia đình.
- Tình yêu quê hương, đất nước, con người. 
- Những câu hát than thân.
- Những câu hát châm biếm.
4. Xem lại phần Ghi nhớ của bài Đọc – hiểu (trong bài 18) để thấy được cách thể hiện những kinh nghiệm, thái độ của nhân dân đối với thiên nhiên, lao động sản xuất, con người và xã hội trong tục ngữ.  
5. Những giá trị lớn về tư tưởng, tình cảm thể hiện trong các bài thơ, đoạn thơ trữ tình đã học, đó là: tinh thần yêu nước, yêu quê hương sâu sắc và tinh thần nhân đạo, nhân văn cao cả.
6. Lập bảng thống kê các tác phẩm văn xuôi đã học (trừ phần văn nghị luận) theo mẫu:
Số thứ tự
Nhan đề văn bản
Giá trị chính về nội dung
Giá trị chính về nghệ thuật




Gợi ý: Kết hợp xem các phần Mục lục, phần Kết quả cần đạt và Ghi nhớ của các bài để hoàn thành câu hỏi.
7.* Xem lại bài 21 (Sự giàu đẹp của tiếng Việt) cùng các tác phẩm văn chương vừa thống kê ở câu trên để phát biểu những ý kiến về sự giàu đẹp của tiếng Việt ở những phương diện sau:
- Cái đẹp của tiếng Việt thể hiện ở sự hài hoà về âm hưởng, thanh điệu, còn cái hay lại thể hiện trong sự tế nhị, uyển chuyển trong cách đặt câu, có đầy đủ khả năng diễn đạt những tư tưởng, tình cảm của con người và thoả mãn các yêu cầu phát triển của đời sống văn hoá ngày một phức tạp về mọi mặt kinh tế, chính trị, khoa học, kĩ thuật, văn nghệ,...
- Sự giàu có, phong phú của tiếng Việt”
+ Tiếng Việt có hệ thống nguyên âm phụ âm phong phú, giàu thanh điệu (6 thanh).
+ Uyển chuyển, cân đối, nhịp nhàng về mặt cú pháp.
+ Từ vựng dồi dào giá trị thơ, nhạc, hoạ.
+ Có khả năng dồi dào về cấu tạo từ ngữ và hình thức diễn đạt.
+ Có sự phát triển qua các thời kì lịch sử về cả hai mặt từ vựng và ngữ pháp. Có khả năng thích ứng với sự phát triển liên tục của thời đại và cuộc sống.
8.* Xem lại bài 24 (Ý nghĩa văn chương), kết hợp với việc học tập các tác phẩm văn học đã có, phát biểu những điểm chính sau về ý nghĩa của văn chương:
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.
- Văn chương là hình ảnh của cuộc sống đa dạng và phong phú. Qua văn chương, ta biết được cuộc sống, mơ ước của người Việt Nam xưa kia, ta cũng biết cuộc sống của các dân tộc khác nhau trên thế giới.
- Văn chương còn sáng tạo ra sự sống. Qua tác phẩm văn chương, ta biết một cuộc sống trong mơ ước của con người. Đó là ước mơ con người có sức mạnh, lớn nhanh như Phù Đổng để đánh giặc; con người có sức mạnh để chống thiên tai lũ lụt như Sơn Tinh; con người có khả năng kì diệu như Mã Lương sáng tạo ra vật dụng và phương tiện trừng trị kẻ thù.
- Công dụng của văn chương là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha. Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có. Văn chương luyện những tình cảm gia đình, anh em, bè bạn, tình yêu quê hương đất nước. Văn chương gây cho ta tình cảm vị tha, tình cảm với những người tốt, người cùng chí hướng, những người lao động trong cộng đồng và trên thế giới nói chung. Ví dụ đọc truyện Cây bút thần, ta yêu mến nhân vật Mã Lương, căm ghét tên địa chủ và tên vua tham lam.
9. Gợi ý: Xem lại phần giới thiệu SGK lớp 6.

10. Đọc kĩ nhiều lần bảng tra cứu các yếu tố Hán Việt (ở cuối SGK Ngữ văn 7, tập hai) để ghi vào sổ tay những từ khó hiểu và tập thói quen tra cứu nghĩa của các từ đó trong từ điển.
Dạng 2
ÔN TẬP PHẦN VĂN
1. Nhan đề các văn bản (tác phẩm) đã đọc - hiểu
-     Cổng trường mở ra                                                  Lý Lan
-     Mẹ tôi                                                                         Ét-môn-đô đơ A-mi-xi
-     Cuộc chia tay của những con búp bê                   Khánh Hoài
-     Những câu hát về tình cảm gia đình                     (Ca dao)
-     Những câu hát về tình yêu quê hương,
đất nước, con người.                                                      (Ca dao)
-     Những câu hát than thân                                        (Ca dao)
-     Những câu hát châm biếm                                      (Ca dao)
-     Sông núi nước Nam                                                  Lý Thường Kiệt
-     Phò giá về kinh                                                         Trần Quang Khải
-     Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường
trông ra                                                                           Trần Nhân Tông
-     Bài ca Côn Sơn                                                         Nguyễn Trãi
      -     Sau phút chia li                                                        (Chinh phụ ngâm khúc)
-     Bánh trôi nước                                                          Hồ Xuân Hương
      -     Qua Đèo Ngang                                                        Bà Huyện Thanh Quan
-     Bạn đến chơi nhà                                                     Nguyễn Khuyến
-     Xa ngắm thác núi Lư                                                Lý Bạch
-     Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh                             Lý Bạch
-     Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê                 Hạ Tri Chương
-     Bài ca nhà tranh bị gió thu phá                             Đỗ Phủ
-     Cảnh khuya                                                               Hồ Chí Minh
-     Rằm tháng giêng                                                      Hồ Chí Minh
-     Tiếng gà trưa                                                                        Xuân Quỳnh
-     Một thứ quà của lúa non: Cốm                              Thạch Lam
-     Sài Gòn tôi yêu                                                         Minh Hương
-     Mùa xuân của tôi                                                     Vũ Bằng
-     Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất      (Tục ngữ)
-     Tục ngữ về con người và xã hội                             (Tục ngữ)
-     Tinh thần yêu nước của nhân dân ta                    Hồ Chí Minh
-     Sự giàu đẹp của tiếng Việt                                      Đặng Thai Mai
-     Đức tính giản dị của Bác Hồ                                  Phạm Văn Đồng
-     Ýnghĩa văn chương                                                            Hoài Thanh
-     Sống chết mặc bay                                                   Phạm Duy Tổn
-     Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu   Nguyễn Ái Quốc
-     Ca Huế trên sông Hương                                        Hà Ánh Minh
-     Quan Âm Thị Kính                                                    (Chèo)
2.   Tình cảm, thái dộ thể hiện trong các bài ca dao, dân ca.
-     Ca dao về tình cảm gia đình bày tỏ tâm tình, nhắc nhở về công ơn sinh thành, về tình mẫu tử và tình anh em ruột thịt.
-     Ca dao về tình yêu quê hương, đất nước, con người thường nhắc đến tên núi, tên sông, tên vùng đất với những nét đặc sắc về hình thể cảnh trí, lịch sử, văn hóa. Đằng sau những câu hỏi, lời đáp, lời mời, lời nhắn gửi và các bức tranh phong cảnh là tình yêu chân chất, tinh tế và lòng tự hào đối với con người, quê hương, đất nước.
-     Những câu hát than thân bộc lộ những nỗi lòng tê tái, khôn khổ, đắng cay, tủi nhục... của người dân lao động, đặc biệt là thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ.
-     Những câu hát châm biếm phê phán và chế giễu những thói hư tật xấu trong đời sống gia đình và cộng đồng bằng nghệ thuật trào lộng dân gian giản dị mà sâu sắc.
3.   Kinh nghiệm, thái độ của nhân dân đối với thiên nhiên, lao động sản xuất, con người và xã hội thể hiện trong các câu tục ngữ
-     Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao động sản xuất.
-     Tục ngữ về con người và xã hội luôn tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống con người cần phải có.
4.   Những giá trị lớn về tư tưởng, tình cảm thể hiện trong các bài thơ, đoạn thơ trữ tình của Việt Nam và thơ Đường.
-     Các bài thơ trữ tình Việt Nam có nội dung rất phong phú, tập trung vào hai chủ đề là tinh thần yêu nước và tình cảm nhân đạo.
•     Tinh thần yêu nước chống xâm lược, lòng tự hào dân tộc và yêu chuộng cuộc sống thanh bình thể hiện trong các bài thơ Sông núi nước Nam, Phò giá về kinh, Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra, ...
•     Tình cảm nhân đạo thể hiện ở tiếng nói phê phán chiến tranh phi nghĩa đã tạo nên các cuộc chia li sầu hận (chinh phụ ngâm khúc), ở tiếng lòng xót xa cho thân phận “bảy nổi ba chìm” mà vẫn giữ vẹn “tấm lòng son” của người phụ nữ (Bánh trôi nước), ở tâm trạng ngậm ngùi tưởng nhớ về một thời đại vàng son nay chỉ còn vang bóng (Qua Đèo Ngang)...
•     Các bài thơ trữ tình Việt Nam thời kì hiện đại thể hiện tình yêu quê hương đất nước, yêu cuộc sống (Cảnh khuya, Rằm tháng giêng), tình cảm gia đình qua kỉ niệm đẹp của tuổi thơ (Tiếng gà trưa).
•     Các bài thơ Đường có nội dung ca ngợi vẻ đẹp và tình yêu thiên nhiên (Xa ngắm thác núi Lư), tấm lòng yêu quê hương tha thiết (Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh, Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê) và tình cảm nhân ái, vị tha (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá).
5. Văn xuôi.             
Số
thứ
tự
Nhan đề văn bản
Giá trị chính về nội dung
Giá trị về nghệ thuật
1Cổng trưởng mở ra
(Lý Lan)
Tấm lòng thương yêu của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường.Văn biểu cảm như nhật kí tâm tình nhỏ nhẹ và sâu lắng.
2Mẹ tôi
(Ét-môn-đô đơ A- mi-xi)
Tấm lòng thương yêu trời biển, sự hi sinh tuyệt vời của người mẹ đối với người con; tình yêu thương, kính trọng mẹ là tình cảm thiêng liêng của con người.Văn biểu cảm qua hình thức một bức thư.
3Cuộc chia tay của những con búp bê(Khánh Hoài)Tình cảm gia đình vô cùng quý báu và quan trọng. Hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ tình cảm ấy.Văn tự sự có bố cục rành mạch, hợp lí.
4Một thứ quà của lúa non: cốm(Thạch Lam)Phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hóa trong một thứ quà độc đáo và giản dị của dân tôc: Cốm.Văn tùy bút tinh tế, nhẹ nhàng, sâu sắc.
5Sài Gòn tôi yêu(Minh Hương)Nét đẹp riêng của Sài Gòn với thiên nhiên, khí hậu, nhiệt độ và nhất là phong cánh cởi mở, bộc trực, chân tình và trọng đạo nghĩa của người Sài Gòn.Nghệ thuật biểu hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả qua thể văn tùy bút.
6Mùa xuân của tôi(Vũ Bằng)Cảnh sắc thiên nhiên, không khí mùa xuân ở Hà Nội và miền Bắc được cảm nhận, tái hiện trong nỗi nhớ thương tha thiết của người xa quê.Bút pháp tai hoa, tinh tế
7Ca Huế trên sông
Hương
(Hà Ánh Minh)
Vẻ đẹp của Huế, một hình thức sinh hoạt văn hóa - âm nhạc thanh lịch và tao nhã, một sản phẩm tinh thần đáng trân trọng, bảo tồn.Bút kí về sinh hoạt
văn hóa: tả cảnh ca Huế trong một đêm trăng trên sông Hương, vừa giới thiệu những làn điệu dân ca Huế bằng giọng văn trữ tình.
8Sống chết mặc bay(Phạm Duy Tôn)Lên án gay gắt bọn quan lại phong kiến vô nhân đạo và bày tỏ niềm thương cảm vô hạn trước cảnh khổ của nhân dânTruyện ngắn hiện đại có nghệ thuật viết phong phú, (tương phản và tăng cấp), lời văn cụ thể, sinh động.
9Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu(Nguyễn Ái Quốc)Vạch trần bộ mặt giả dối, tư cách hèn hạ của một tên thực dân phản bội giai cấp, đồng thời ca ngợi tư cách cao thượng, tấm lòng hi sinh vì dân vì nước của một nhà cách mạng anh hùng.Truyện ngắn có giọng văn sắc sảo, hóm hỉnh và khả năng tưởng tượng, hư cấu, xây dựng tình huống đặc biệt, khắc họa thật sắc sảo hai nhân vật hoàn toàn đối lập.

0 Nhận xét